Smith, Malthus i Ricardo

Click here to load reader

download Smith, Malthus i Ricardo

of 20

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    222
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Smith, Malthus i Ricardo

  • Smith, Malthus i RicardoKs. dr hab. Adam Olszewskidr Marcin GorazdaListopad 2012

    *

  • Adam Smith krtka biografia2012-11-15Smith , Malthus i Ricardo*

    1723 17901737- 40 studia na Uniwersytecie w Glasgow1740- 46 Balliol College (Oxford)1751-52 Profesor logiki w Glasgow1752-63 Profesor filozofii moralnej w Glasgow1759 The Theory of Moral Sentiments1766 czonek Royal Society1776 - An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations1778 Czonek krlewskiej komisji ds. ce i akcyzy od soli w Szkocji. Osiedla si w Edynburgu.1783 czonek, zaoyciel edynburskiego Royal Society1787 Lord Rektor Uniwersytetu w Glasgow

    Informacje dot. Adama Smitha i jego teorii w znacznej czci pochodz z : Stefan Zabielik, Adam Smith, Wiedza Powszechna, Warszawa 2003

    Smith , Malthus i Ricardo

    *

  • Adam Smith - wizja czowieka 2012-11-15Smith , Malthus i Ricardo*

    Zasadniczo zostaa wyraona w jego filozofii moralnej a uzupeniona w Bogactwie narodw. Koncepcja sympatii. Czowiek najpierw ocenia postpowanie innych ludzi a nastpnie odnosi odpowiednie cechy do samego siebie. rdem tych ocen jest szczeglny rodzaj uczu uczucia moralne (moral sentiments). Reguy moralne regu spoecznych tworzone s w oparciu o aprobat lub dezaprobat okrelonych zachowa (take wasnych). Generalizujemy zatem nasze sdy dot. jednostkowych przypadkw. Koncepcja bezstronnego obserwatora (impartial spectator). Generalnie kryteria zachowa s albo psychologiczne (porwnywanie odczu moralnych obserwatora z odczuciami obserwowanego) lub socjologiczne (odniesienie do ocen wyraanych w szerszej populacji). Bezstronny obserwator jest konstruktem abstrakcyjnym, ktry pozwala na poprawniejsz ocen. Ma pen wiedz dot. intencji zachowa, jest pozbawiony emocji zakcajcych ocen moraln . Swoisty prekursor superego.Czowiek egoista - ale nie do koca. Co do zasady czowiek z natury troszczy si gwnie o wasny interes. Nie ma tym nic nagannego. Postawa denia do osobistego szczcia i korzyci pobudza do ksztatowania chwalebnych nawykw: oszczdno, pracowito, dyskrecja. Egoizm jednostki ograniczaj jednak naturalne prawa innych jednostek (ycie, zdrowie, wasno prywatna). Natura czowieka jest jednak take spoeczna kooperacyjna. Dbao o wasn korzy przyczynia si take do zachowa spoecznych. czego wyrazem jest m.in. podzia pracy.Rozwj spoeczestwa nastpuje od stanu dzikoci do cywilizacji. Czowiek z natury swojej dy do szczcia. Szczcie zewntrzne (rodki i wygody cielesne) i wewntrzne. Czowiek osiga maksimum poczucia szczcia pielgnujc cnoty i rozwag i kierujc si dobrem publicznym a nie pomylnoci jednostki. Jednostka podejmujca racjonalne decyzje kierujc si zasad indywidualnej korzyci przy zaoeniu, e dysponuje pen informacj o sytuacji ekonomicznej w danym regionie (homo oeconomicus)Potpienie konsumpcjonizmu .

    Smith , Malthus i Ricardo

    *

  • Adam Smith- ekonomia polityczna2012-11-15Smith , Malthus i Ricardo*

    W tytule dziea Smitha nie ma sformuowania ekonomia polityczna. Niemniej posugiwa si nim, gwnie w znaczeniu normatywnym: Cz wiedzy ma stanu lub prawodawcy, ktra ma dwa cele: wzbogacenie jednostek i wzbogacenie pastwa. Ekonomia polityczna traktuje zatem o naturze i przyczynach bogactwa narodw. Bogactwo narodu Smith rozumia jednak inaczej ni merkantylici jako sum bogactwa jednostek pochodzc z renty gruntowej, pacy roboczej i zysku od kapitau.Ekonomia polityczna termin wprowadzony przez A. Montchretien de Vatteville, Traite de leconomie politique (1615). Chodzio o odrnienie gospodarstwa domowego od gospodarki pastwowej. Podobnym terminem posuguje si Rousseau we wpisie do encyklopedii (1755). Ale przez to pojcie rozumie raczej sztuk zarzdzania pastwem ni zagadnienia ekonomiczne we wspczesnym rozumieniu.Uwagi pojciowe. Smith posuguje si pojciami: industry, commerce i trade. W czasach Smitha przemysu jednak nie byo. Industry oznacza zatem raczej wszelkiego rodzaju wytwrczo rzemioso. Podobnie naley tumaczy manufactures jako rkodzielnictwo. Trade jest pojciem szerszym ni handel obejmuje kad aktywno przedsibiorcz. W tym znaczeniu do dzisiaj jest uywany w prawie podatkowym UK. Commerce obejmuje za nie tylko handel ale take usugi finansowe w dzisiejszym rozumieniu.

    Smith , Malthus i Ricardo

    *

  • Bogactwo narodw struktura dziea2012-11-15Smith , Malthus i Ricardo*

    Ksiga I Przyczyny rozwoju si produkcyjnych oraz zasady, wedug ktrych w naturalny sposb dzieli si produkt pracy midzy rne warstwy i stany spoeczne. Ksiga II Kapita, sposoby jego stopniowego gromadzenia oraz ilo pracy, ktr kapita uruchamia w zalenoci od rnych sposobw jego uycia. Ksiga III Okolicznoci ktre sprawiy, e od upadku Imperium Rzymskiego polityka europejska sprzyjaa bardziej rozwojowi sztuk, rzemios i handlu czyli zajciom miejskim ni rolnictwa, czyli wytwrczej pracy wsi. Ksiga IV Teorie ekonomii politycznej preferujce dziaalno gospodarcz miast oraz teorie preferujce gospodark wiejsk, a take gwne nastpstwa jakie wywoay one w rnych wiekach u rnych narodw. Ksiga V Wydatki panujcego lub pastwa i sposoby jego pokrycia przez wiadczenia caego spoeczestwa lub jego czci; metody cigania takich wiadcze oraz ich wady i zalety; przyczyny zacigania dugw publicznych i ich wpyw na rzeczywiste bogactwo spoeczestwa czyli roczny produkt jego ziemi i pracy.

    Smith , Malthus i Ricardo

    *

  • Podstawowe zaoenia i tezy Bogactwa narodw2012-11-15Smith , Malthus i Ricardo*

    Jedynym zadaniem i celem wszelkiej produkcji jest konsumpcja (cakiem inaczej ni merkantylici)Stopie zaawansowania podziau pracy jest jednym z gwnych wskanikw rozwoju gospodarczego. W stanie pierwotnym cay produkt pracy naley do pracujcego, a miar wartoci dbr wymiennych jest praca.Zawaszczenie ziemi i akumulacja zasobw sprawiaj, e produkt pracy nie naley ju w caoci do pracujcego, a rozkada si na prac robocz, rent gruntow i zysk. Praca moe by produkcyjna i nieprodukcyjnaPienidz spenia podwjn funkcj: narzdzia handlu i miernika wartoci. O wartoci pienidza decyduje warto dbr ktre mona za niego nabyRoczny dochd kadego spoeczestwa = warto wymienna jego rocznego produktu ziemi i pracy produkcyjnej (Petty)Roczny produkt pracy narodu zaley od: a) umiejtnoci, sprawnoci i znawstwa z jakim t prac wykonuje, b) stosunku liczby pracownikw produkcyjnych do liczby pozostaej czci ludnoci (premia demograficzna)Jedna cz rocznego produktu przeznacza jest na konsumpcj, druga na kapita przynoszcy dochd. Kapita dzieli si na obrotowy i trway; pierwszy uruchamia i podtrzymuje produkcj, drugi przyczynia si do wzrostu wydajnoci pracy.W procesie wytwarzania produktu krajowego bior udzia trzy grupy spoeczne: robotnicy, waciciele ziemscy i posiadacze kapitau. Wszelkie inne dochody pochodz z tych trzech rde.

    Smith , Malthus i Ricardo

    *

  • Podstawowe zaoenia i tezy Bogactwa narodw c.d.2012-11-15Smith , Malthus i Ricardo*

    Akumulacja kapitau stymuluje popyt na prac. Kapita umoliwia zatrudnienie pracownikw produkcyjnych ktrzy odtwarzaj go z nadwyk. Kapita ronie wskutek oszczdnoci a zmniejsza go marnotrawstwo i ze gospodarowanieWzrost kapitau zwiksza konkurencj a tym samym obnia zyskiWzrost pac roboczych zaley od wzrostu dochodu narodowegoLiczba pracownikw produkcyjnych jest wszdzie proporcjonalna do iloci kapitau uytego do ich zatrudnienia i sposobu jego wykorzystaniaPopyt na prac wpywa na przyrost liczby ludnociPolityka pastwa moe sprzyja rozwojowi gospodarczemu lub go hamowaPastwo nie powinno poza pewnymi wyjtkami ingerowa w procesy gospodarczeMechanizmem samoregulujcej si gospodarki jest konkurencja i wolny rynek. Niewidzialna rka chodzi tu nie tylko o rynek ale o deistycznie pojt, najbardziej ogln zasad zapewniajc harmoni spoeczn.Rzeczywistego bogactwa narodu nie stanowi zasoby zota i srebra ale roczny produkt ziemi i pracy produkcyjnej. Bogactwo narodu = dochd wytwarzany przez wszystkie sektory gospodarki. Wytwrczo (przemys), handel (wewntrzny i zewntrzny, detaliczny i hurtowy), kapita (procent). Elementem gospodarki nie s natomiast usugi (w tym take usugi profesjonalne adwokaci, lekarze, nauczyciele). Polska gdzie system feudalny w dalszym cigu jeszcze istnieje, jest krajem tak samo biednym, jak bya nim przed odkryciem Ameryki. Hiszpania i Portugalia, kraje ktre posiadaj kopalnie zota, s moe po Polsce najbiedniejszymi krajami Europy

    Smith , Malthus i Ricardo

    *

  • Podstawowe zaoenia i tezy Bogactwa narodw c.d.2012-11-15Smith , Malthus i Ricardo*

    Podzia pracy sprzyja efektywnoci proporcjonalnie ronie wydajno powstaj rne zawody i specjalizacje. Jest przejawem spoecznej natury czowiek i jego skonnoci do wymiany i handlu. U podstaw ley dbao o wasn korzy i zasada you scrach my back and I scrach yours altruizm wzajemny. Dostrzega take aspekty negatywne manufaktury, czynnoci powtarzalne ktre ograniczaj zdolnoci intelektualne i negatywnie wpywaj na wizi spoeczne. Spoeczestwo z zaawansowanym systemem podziau pracy nazywa Smith spoeczestwem handlowym (commercial society). Jego uczestnicy yj dziki wymianie towarowo-usugowejpraca stanowi zarwno jedyny powszechny jak i jedyny dokadny miernik wartoci czyli wzorzec, dziki ktremu moemy porwnywa ze sob wartoci rnych dbr w rnym czasie i rnym miejscuTeoria ceny Smith rozrnia cen naturaln (koszt produkcji towaru i dostarczenia go na rynek) i cen rynkow (zaley od stosunku midzy poda danego dobra a popytem na nie). Teoria pienidza. Warto pienidza znajdujca si w obiegu nie moe by wliczana do dochodu narodowego. Pienidz jest tylko narzdziem wymiany i akumulacji kapitau. Jego funkcjonowanie te wie si z kosztami. Czy nisze koszty tym lepiej pienidz papierowy jest lepszy bo taszy. Czym mniejszy stosunek pienidza kruszcowego do wartoci produkcji tym lepiej. Nadwyk mona przeznaczy na potrzeby handlu zagranicznego. Istnieje tu jednak trudna do uchwycenia granica nadmiar pienidza papierowego nie majcego pokrycia w kruszcu (John Law).

    Smith , Malthus i Ricardo

    *